Page 20 - BizimKöylerimiz
P. 20
BAĞDAMLARI
Evleri, zeytin ağaçları, doğası ve dokusuyla bizi cezbeden, misafirperverliği, sami-
miyeti ve muhabbetin kapısını aralayan, sıcak sohbetiyle içimizi ısıtan Bağdam-
ları’ndayız. Milas’a yaklaşık 20 kilometre mesafede yer alan bu köy, Osmanlı dö-
neminde Gereme-i Cedit olarak anılırken Cumhuriyet’le birlikte Gereme Yeniköy
adını almış. Köyün muhtarı Mehmet Akar, o zamanlar bu noktanın Beçin’e bağlı
olduğunu anlatıyor. Tarihin sayfalarını aralarken köyün geçmişine dair biraz daha
bilgi edinmiş oluyoruz; Yörük gelenekleri ve Bağdamları’nın dönüşümü üzerine
sohbet derinleşiyor.
Mehmet Muhtar Yörük kültürünün burada nasıl kök saldığını anlatırken yazları
Kütahya’dan Marçalı Dağı’na, oradan Karaova’ya giderken burada yerleşik düzene
geçtiklerini paylaşıp yani, “Kökümüz yörük.” diyor. Yapılan araştırmalar, Gereme
isminin Germiyan topluluğuyla bağlantısına işaret etse de köy halkı Bağdamları’nı
kuranların Karakeçili Yörükleri olduğunu düşünüyor. Dinlediklerimize göre Cum-
huriyet’in ilanından sonra köyün ismi Yeniköy olarak değişiyor, ardından 1965’teki
değişiklikle kayıtlara Bağdamları olarak geçiyor.
Adını, kurulduğu incir ve üzüm bağlarından alan Bağdamları, bereketli toprakları
ve köklü geçmişiyle Ekizköy ve Karacaağaç’ın komşusu. Geçmişin izlerini bugüne
taşıyan bu durağımıza dair daha fazla detay öğrenmek için soluğu köy kahvesin-
de alıyoruz.
Köylülerle tanışma seremonimize sıcacık bir çay eşlik ediyor. Hikayeyi, 37 yıl
boyunca Bağdamları’nda muhtarlık yapan Dursun (Gün) Amca’dan, Ergün
(Burgaz) Abi’den ve Şakir (Temizel) Amca’dan dinliyoruz. Anlatılanlardan şun-
ları öğreniyoruz: 1980’li yıllardan önce tütüncülük, zeytincilik ve dokumacılık-
la geçinen Bağdamları sakinleri için bugün birincil geçim kaynağı santral. Kimi
ise hâlâ kendi ürettikleriyle geçinmeye çalışıyor. Ancak tarımla uğraşmanın
maliyetlerinin giderek yükselmesi, gençlerin köyde kalmak yerine yaşamlarını
Köy halkı, Bağdamları’nı
kuranların Karakeçili Yörükleri Milas’ın merkezinde sürdürmeyi tercih etmelerine neden oluyor. Zamanında
olduğunu düşünüyor. köyden ayrılan hatta, “Ancak şehirde evin olursa kızımı sana veririm.” diyen-
Dinlediklerimize göre
Cumhuriyet’in ilanından ler, bugün kente göç edenlerin tersine, köylere dönüş yolculuğunda. Emekli
sonra köyün ismi Yeniköy olanlar ya da başka işlerden gelir sağlayanlar, varsa evlerini restore edip köye
olarak değişiyor, ardından
1965’teki değişiklikle kayıtlara yerleşmeye başlıyorlar. Bu da köydeki yaş ortalamasının 50’nin üzerinde ol-
Bağdamları olarak geçiyor. masını beraberinde getiriyor.
16
